ALS Hastalığı Tedavisinde Kök Hücre Kullanıldı

VIB ve KU Leuven’da bir grup araştırmacı, ALS hastalığı ile ilgili motor nöron üretmek için kök hücre teknolojisini kullandı. Araştırmacılar, bu motor nöronlarda aksonal akışta aksaklık olduğunu bulurken, aynı zamanda bu kusuru hafifleten genetik ve farmakolojik stratejiler tespit ettiler.

Amiyotrofik Lateral Skleroz (ALS) ölümcül, nörodejeneratif bir hastalıktır. Hastalar kademeli olarak ilerleyen felç geçirir, çünkü hem üst hem de alt motor nöronlar kaybolur.

Bu motor nöronların neden dejenere oldukları konusunda net açık bir açıklama yoktur. Birkaç ipucu, ALS’nin distal aksonların işlevlerini kaybetmelerine ve geri çekilmelerine neden olduğunu varsayan bir hipotezin inşasına yardımcı oldu. En uzun ve enerjiyi en çok talep eden motor nöronların neden en savunmasız olanlar olduğuna dair yeni bulgular ortaya çıktı.

FUS ve Taşıma Kusurları

ALS’nin genetik formları nadirdir ancak hastalık mekanizmalarına önemli bilgiler sağlayabilir. ALS’nin ailesel formlarında mutasyon geçiren dört ana genden biri FUS’tur.

KU Leuven’deki Verfaillie laboratuvarıyla iş birliği içinde Prof. Ludo Van Den Bosch ve ekibi, farklı FUS mutasyonları olan ALS hastalarından kaynaklı kök hücre üretti. Bu şekilde, bu hastalık için yeni bir nöronal modeli oluşturulması hedeflendi. Bu kök hücrelerden üretilen motor nöronlar, tipik stoplazmik FUS yanlış bölgeselleşmesi ve hipo-eksitabilite gösterdi. Aynı zamanda farklı hücrelerin aksonal taşıma kusurları, daha önce bu hücrelerde hiç görülmeyen patolojik bir özellik.

Araştırmaya katılan ana araştırmacılardan biri olan Dr. Wenting Guo; “Distal aksonal bölgeler, enerji üreten organellerin ve diğer taşınanların hücre çekirdeğinden tedarik edilmesine büyük ölçüde bağımlıdır. Bu nedenle, ALS’deki aksonal akışın etkisi şaşırtıcı” dedi.

Mitokondrinin aksonal taşıma problemleri, ailesel ALS ile de bağlantılı olan SOD1 modellerinde daha önce tanımlanmıştır. SOD1 durumunda, taşıma kusurları mitokondrilerdeki morfolojik değişikliklere atfedilir. Ancak FUS mutasyonları büyük mitokondriyal hasara yol açmaz.

Araştırmacılar konu hakkında; “Elektron mikroskopi platformumuzun uzmanlığı sayesinde, FUS mutant nöronlarındaki mitokondrilerin sağlıklı gözüktüğünü görebiliriz” diyorlar.

motor-neurons-als-neurosciencenews

Çözüm HDAC6’da

CRISPR / Cas9 aracılı FUS mutasyonunun genetik olarak düzeltilmesi, aksonal taşıma kusurlarını kurtararak patolojinin özgüllüğünün altını çizmektedir. Bununla birlikte, HDAC6’nın farmakolojik olarak engellenmesi veya genetik olarak tamamen pasif hale getirilmesi, aksonal taşıma kusurlarını ortadan kaldırabilir.

Van Den Bosch: “HDAC6, aksonal taşıma için kullanılan mikrotübüllerin yapı taşlarına zarar veriyor. HDAC6 engellenebilirse asetilasyon ve aksonal taşıma artar. Yani, aksonların ölmesine engel olabiliriz.”

Aksonal taşıma bozukluğunun, hastalık mekanizmasının yalnızca bir parçası olduğunu vurgulayan Van Den Bosch iyimser açıklamalarına şöyle devam etti; “Aksonal taşıma, ALS patolojisinde önemli bir rol oynayabilir ve HDAC6 inhibisyonu umut verici bir tedavi yaklaşımı olabilir.”

Kaynak

Yorum Yap