Alzheimer’a Sebep Olan Yeni Bir Mekanizma Keşfedildi

McGill Üniversitesi araştırmacıları, Alzheimer hastalığında nöronlar arasındaki iletişimin bozulmasına sebep olan bir hücresel mekanizmayı keşfettiler.

Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışmalar, sinaptik iletimde rol alan RNA moleküllerinin rolüyle ilgileniyor. Bu süreç, nöronların birbirleriyle iletişim kurma süreci. Araştırmacılar, Alzheimer hastalarının beyin dokusunda sinaptik proteinleri kodlayan RNA’ların, sağlıklı beyin hücrelerinden daha hızlı bozulduğunu buldular. Ayrıca, bu RNA’ların stabilize edilmesine yardımcı olan bir proteinin, Alzheimer hastalarının nöronlarında daha az miktarda bulunduğunu keşfettiler.

Bu bulgular, RBFOX1 olarak bilinen proteinin yetersiz düzeyde olmasının, Alzheimer hastalığının temelini oluşturan hatalı bağlantılarda önemli bir faktör olabileceğini gösteriyor.

Yapbozun Yeni Parçaları

Alzheimer, demansın en yaygın biçimi olmasına rağmen, altta yatan mekanizmalar tam olarak anlaşılamamıştır ve şu an ilerlemesini durdurmak için herhangi bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. McGill çalışması, terapilerde yeni yollar açabilecek yeni bir yapboz parçasını ortaya koyuyor.

İnsan hücreleri, genetik bilgileri taşımak için binlerce farklı RNA türü üretir. RNA’lar da sürekli bozunur ve üretimle bozulma arasındaki denge, belirli bir RNA’nın hücrede ne kadarının bulunduğunu belirler. Bununla birlikte, bilim adamları RNA bozunumunun nasıl kontrol edildiği konusunda nispeten az şey biliyorlardı, çünkü esasen parçalanmayı ölçme yöntemleri pahalıydı ve insan dokularına uygulanamıyordu.
Najafabadi’nin daha önce yaptığı araştırmalar, RNA bozunumunun farklı insan hastalıklarına karıştığını göstermişti. Ancak bu bulguların çoğu, hücre hattı modellerinde yapılan araştırmalardan kaynaklanmaktadır. Najafabadi, “İnsan dokularındaki RNA parçalanma oranını doğrudan ölçmek istedik, ancak mevcut yöntemler bunu yapamadı. RNA üretim ve bozunum sürecini modelleyerek var olan genomik teknolojileri kullandık ve RNA bozunumunu hesaplamak için bir matematiksel yöntem geliştirdik” dedi.

rna1

RNA Bozumunu Ölçmek

McGill araştırmacıları, yeni yaklaşımlarını test etmek için University of California, San Francisco’daki bilim adamlarının yardımına başvurdu. Hani Goodarzi liderliğindeki California ekibi, bir laboratuvarda hücreleri büyüttü ve klasik bir yöntem kullanarak RNA bozunum hızını ölçtü. Aynı zamanda da McGill araştırmacıları, oranları kendi matematiksel yöntemlerini kullanarak hesapladı. İki sonuç, matematiksel çerçevenin doğrulanmasıyla eşleştirildi.

Najafabadi ve McGill lisansüstü öğrencisi Rached Alkallas daha sonra, Alzheimer’dan ölen insanların beyin dokularında halka açık verileri analiz etmek için bu matematiksel yöntemi uyguladı. Ayrıca, Alzheimer hastası olmayan beyin dokularını analiz ettiler. Bu iki grubun karşılaştırılması, Alzheimer hastalarında RBFOX1 proteininin eksikliğini ve buna bağlı olarak ortaya çıkan negatif durumları ortaya koydu.

Najafabadi konu hakkında; “Alzheimer hastalığında ve diğer hastalıklarda RNA bozunmasının rolünün önemi ortada. Örneğin, neden Alzheimer hastalığında RBFOX1’in azaldığını görüyoruz? Bu azalan protein türü bir risk faktörü mü yoksa hastalığın ilerleyen aşamalarının bir özelliği mi? Ve RBFOX1’in aktivitesini kontrol ederek, nöronların normal işlevinin bir bölümünü geri yükleyebilir miyiz?” dedi.

Kaynak

Yorum Yap