“Bızzzt bızzzt!” – Mobil Bildirimler ve Dikkatimiz

[n]Beyin > Psikoloji, Teknoloji, Yazılar 24 Ocak 2016
2.988

Telefon çalması ile bir uygulamadan gelen bildirim sesi ya da telefonun “bızzt bızzt” diye titremesi dikkatimizi dağıtır mı? Telefonu elimize almasak bile?

Yaptığımız iş ne olursa olsun ilk başta o işe odaklanmak ile uğraşırız.  Kişiden kişiye göre değişen bu süre sonunda yaptığımız işte daha verimli hale geliriz. Bu yoğunlaşma sonrası ise dikkatimizi yaklaşık 50-60 dakika kadar koruyabildiğimiz düşünülmektedir. Peki tam odaklanmış takır takır ödevimizi, işimizi yaparken yazımızı yazarken birden “bızzt bızzt” diye telefonumuz titrerse ne olur?

Florida Üniversitesinden 3 araştırmacının yaptığı çalışmaya göre, dikkat ve odaklanma gerektiren bir iş sırasında sesli çalmasa da titreyen, bildirim gelen bir telefon kişinin performansını düşürüyor.

“Ben bakmıyorum telefona” diye düşünüyorsunuz ama ya o mesaj hoşlandığınız kişiden geliyorsa? Peki ya anında cevap bekleyen sabırsız babanıza aitse? Ya birisi Facebook’ta fotoğrafınızın altına saçma sapan bir yorum yapmışsa? O bildirime bakmalısınız. Bakmazsanız aklınızdan bunlar geçip duracaktır. 

Florida State Üniversitesinde okuyan öğrencilerle yapılan araştırmada, öğrencilerden bilgisayar başında dikkat gerektiren, oyun-vari bir görevi tamamlamaları isteniyor. Öğrenciler başka hiçbir şey düşünmeden sadece oyuna odaklanmaları konusunda da bilgilendiriliyor. Sonuçta oyunu oynarken telefonuna bir bildirim geldiği halde telefonuna bakmayan öğrenciler, telefonuna hiç bildirim gelmeyen (gelse de tamamen sessizde olduğu için bildirimi fark etmeyen) öğrencilere göre daha kötü performans gösteriyor.  

Benzer birçok çalışmanın telefonların araba kullanırken dikkati dağıtıp dağıtmadığı üzerine yapıldığını biliyoruz. Telefonla konuşurken araba kullanmak trafik kurallarına göre yasak. Araştırmalar telefonla ne kadar uzun konuşursak dikkatimizin o kadar çok dağıldığını, araba kullanmanın zihnimiz için zorlaştığını gösteriyor.

f-Woman-Multitasking-in-Car_Talking_Drinking_Driving

Peki bunun sebebi ne? Aynı anda iki işi yapmak neden zor?

“Merdiven çıkarken sakız çiğnemek aslında o kadar da zor değil dediğinizi” duyar gibiyim. Malesef burada zihnimizin aynı anda dikkat gereketiren birden çok görevi verimli bir şekilde yerine getiremediğini bilmemiz gerekiyor. Bir başka deyişle iki işi peşi sıra yapmaktansa aynı anda yapmaya çalışmak, bu işleri hem daha verimsiz yapmamızı hem de sonunda daha çok yorulmamızı beraberinde getiriyor.

Mesela bisiklet kullanırken biriyle konuşmak dediğimiz, aslında aynı anda hem bisiklet kullanmak hem de biriyle konuşmak demek ve beynimiz için çok daha yorucu. Sebebiyse beynimizin dikkatimizi sürekli iki iş arasında değiştirmek durumda kalması.

Amerikan Psikoloji Derneği (APA) telefonumuz yada başka dikkat dağıtan şeyler yüzünden yaşadığımız gel-gitlerlerin iş verimimizi %40 oranında azaltabileceğini söylüyor.

15703665686_a70838a440_o

Gelişen teknolojinin hayatımızda yarattığı dikkat sorunlarına meraklı bir akademisyen 2010 yılında kendi üzerinde şöyle bir deney yapıyor. Akademisyen, zamanının daha verimli geçeceği düşüncesiyle bir hafta boyunca tüm dikkat bozacak şeyleri engellemeye, görmezden gelmeye çalışıyor. İş yaparken telefonunu kapatıyor, kapı çalarsa bakmıyor, o an ne iş yapıyorsa ona odaklanmaya gayret gösteriyor. Bir hafta sonunda ise şunları fark ediyor:

Çocukları ile geçirdiği vakitten çok daha fazla keyif almış. Araya bir telefon, bir mail girmeyince onlarla olmanın tadına sonuna kadar varmış. Uğraştığı projelerde daha hızlı ilerlemiş. Zor bir engelle karşılaşınca hemen başka basit bir işle uğraşmayı tercih etmek yerine çalışmakta ısrar ederek bazı dönüm noktalarını aşmayı başarmış. İşler arasında git geller yapmadığı için yaşadığı stres azalmış. Toplantılarda sıkıldığında telefonu ile oynamaktansa konuşulan konuda bir ilerleme sağlamak adına hamlelerde bulunmaya başlamış. Böylece toplantıları daha kısa ve verimli geçmiş. Eşiyle konuşurken ya da bir konuya kafa yorarken hiç acele etmiyormuş. Başka yapılacak işler elbette var ama o an ne yapıyorsa ona odaklanabilmiş. Son olarak böyle yaparak hiçbir şey kaybetmemiş, hiçbir işinden de geri kalmamış.

Tüm bu çalışmalardan, deneylerden çıkardıklarımız önemli. Hiç kuşkusuz hayatımızın her anı önemli ama bazı zamanlarda telefonumuzu, alarmlarımızı, bildirimlerimizi ya da kapımızı kapatmamız gerekiyor.  Uğraştığımız iş haricinde zihnimize giden diğer kapıları kapatmayı öğrendikçe daha az stresli, daha üretken, yaşadığı andan daha çok keyif alan bireyler olabiliriz.

 

 

Kaynaklar:

http://psycnet.apa.org/psycinfo/2015-28923-001

http://www.apa.org/research/action/multitask.aspx

https://hbr.org/2010/05/how-and-why-to-stop-multitaski

Bu yazı üyemiz tarafından hazırlanıp [n]Beyin Editörü tarafından düzenlenmiştir.
[n]Beyin Üyeleri Ne Diyor?

Henüz hiç yorum yapılmamış.

Facebook Yorumları