Dil Evriminde ‘Öpücük’ Basamağı

Maymunların iletişim çağrılarını yıllardır dinleyen bilim insanları, çalışmalarının insan dilinin kökenine ışık tutabileceğini düşünüyorlar.

Durham Universitesi’nde akademisyenlik yapan Dr. Adriano Reis e Lameira,  orangutanların 5,000’e yakın ‘öpücük ciyaklamasını’ kayıt ederek analiz etti. Çalışma Nature Human Behaviour dergisinde yayınlandı.

Hayvanların, bu ünsüz harfe benzeyen, dudak büzerek çıkardıkları sesleri farklı mesajlar taşımak için kullandıkları ortaya çıktı. Araştırıcılara göre bu bulgu, atalarımızın ilk kelimeleri nasıl oluşturduğuna dair bir belirti olarak değerlendirilebilir.

“İnsan dili olağanüstü bir derecede karmaşık ve gelişmiş, istediğimiz herhangi bir bilgiyi sese dönüştürebiliyoruz. Bu yüzden, kelimelerin ilkel bir öncü tarafından daha karmaşık mesajlar iletilmek üzere evrildiğini düşünme eğilimindeyiz.

“Temel olarak orangutanların ses davranışlarını atalarımızın kullandığı, günümüzde ünlü ve ünsüz harfler haline gelen seslerine gittiğimiz bir zaman makinesi olarak kullanıyoruz.”

 

orangutan

Yapı Taşlarını Oluşturmak

Ekip özellikle “öpücük ciyaklamaları” üzerine çalıştı çünkü birçok ünsüz harf gibi bu çıkan “ciyaklama” sesten ziyade dudakların, dilin ve çenenin hareketlerine bağlı.

“Öpücük ciyaklamalarında ses teli kullanılmıyor, bu yüzden de akustik ve söyleyiş olarak ünsüz harf gibiler.” diye açıklıyor Dr. Reis e Lameira.

 

Dilin evrimindeki sessiz harfleri çalışmak, primatların sesli harfe benzeyen çağrılarını araştırmaktan daha zorlayıcı fakat Liverpool John Moores Üniversitesi’nden Prof. Serge Wich’in de dediği gibi, bunlar dilin evriminde çok önemli ‘yapı taşları’.

“Birçok insan dili ünlü harflerden daha fazla ünsüz harfe sahip, daha fazla yapı taşımız olursa daha fazla bağdaşma olur.” diyor Prof Wich.

Maymunların iletişimini binlerce saat boyunca inceleyen araştırmacılar, hayvanların ciyaklamalarında saklı farklı bilgiler keşfetmiş durumdalar. Bradan elde edilen bazı bulguları da aynı anlamı vermek için birden fazla (araba, otomobil, araç gibi) kelime kullanma yetimizle kıyaslayabileceklerini düşünüyorlar.  Zira orangutanlar da büyük olasılıkla mesajın alındığına emin olmak için aynı mesajı farklı ciyaklama sinyalleriyle gönderiyorlar.

Araştırmacılar, dil evriminin erken basamaklarını karmaşık kelimeler üretmek çabasının değil, mesajın alındığından emin olmak için gönderilen aynı anlamlı farklı seslerin oluşturmuş olabileceğini düşünüyorlar.

Elbette insanlar gibi modern zamanların canlıları olan maymunların dilleri, bizim karmaşık dil yeteneğimiz hakkında pek fazla bilgi vermiyor. Ama eğer köken olarak ortak bir şeyler bulabilirsek, bu insan dilinin kaynğına dair bir türlü çözemediğimiz o büyük muammanın da biraz olsun aydınlanmasını sağlayabilir.

Kaynak

Yorum Yap