Gözlerimiz Neden Öndedir?

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

Gözlerimiz neden diğer hayvanlarınki gibi başımızın yan tarafında değil de öne bakıyor? Bunun nedenlerinden biri üç boyutlu görmek. Peki, diğer nedenler ne?

HorseHayvanlara dikkat ederseniz tavuk, inek, at gibi hayvanların gözlerinin kafalarının yan tarafında olduğunu; maymun, kaplan, baykuş, kurt gibi hayanlarınsa gözlerinin yüzlerinin ön tarafında olduğunu fark edersiniz.

Gözler yüzün ön tarafına doğru yaklaştıkça iki alandaki görüntü üst üste biner. Bu örtüşme sayesinde derinlik algısı oluşur. Gözleri yan tarafta olan hayvanların bu algısı yeterince yoktur ancak onun yerine daha geniş açılı bir panoramik görüntüye sahiptir. Bu durum muhtemelen evrimsel süreçle ilgili. Peki, insanların dahil olduğu primatların gözleri ne oldu da ön tarafta olacak şekilde evrildi?

Daldan dala atlamakSquirrel

1922’de İngiliz göz uzmanı Edward Treacher Collins, bu durumu şu şekilde açıkladı: “Primatların ağaçlarda daldan dala isabetli atlamasını, elleriyle tuttukları yiyeceklerini isabetli bir şekilde ağızlarına götürmelerini sağlayacak bir görme tarzına ihtiyaçları vardı.”

Collins’in bu tespitine pek çok ekleme yapılsa da daldan dala atlarken mesafeyi doğru hesaplama düşüncesi gözlerimizin konumuyla ilgili en belirgin neden olarak kabul edilmeye devam etti.

Fakat bu teori sincap gibi ağaçta yaşadığı halde gözleri yan tarafta olan hayvanların durumunu açıklamıyordu. 2005’te biyolog ve antropolog Matt Cartmill başka hayvanları avlayarak beslenen yırtıcı hayvanların derinlik algılarının iyi olduğunu, böylece avlarının yerini daha iyi tespit ederek daha kolay avlandıklarını söyledi.

Cartmill, primatlara özgü evrimsel değişikleri de, ilk primatların avlanmalarının kokudan çok görmeyle alakalı olduğu bilgisine dayanarak, koku duyusundaki azalmayı gözlerdeki değişimle ilişkilendirdi. Yani, gözlerin burna yaklaşması nedeniyle burun ve beyinle bağlantısı için ayrılan alan daralmıştı.

Gece avlanmakowl-eyes

Nörobiyoloji uzmanı John Allman, bu teoriyi geliştirerek kedigiller, primatlar ev baykuşların aksine firavun faresi, kuyruksüren veya nar bülbülü gibi bazı yırtıcı hayvanların gözlerinin yan tarafta olduğunu hatırlattı ve gece avlanan hayvanlar açısından daha fazla ışık alabildiği için gözlerin ön tarafta olmasının avantaj olduğunu ortaya koydu. İlk primatlar da gece avlanıyordu.

Röntgen teorisi

Bir başka nörobiyoloji uzmanı Mark Changizi’ye göre ise gözlerin ön tarafta olması, atalarımızın sık ormanlardaki yaprak ve dallar arasına gizlenmiş besinleri ve yolları daha iyi görmelerine olanak verdiğini öne sürdü ve bu teorisini şu şekilde açıkladı: “Parmağınızı yatay olarak tutup bakışlarınızı onun ardındaki bir noktaya sabitlediğinizde parmağınızı çift görürsünüz ve her ikisi de şeffafımsı bir görünüme sahiptir.”

Gözlerimizin neden ön tarafta olduğunun yanıtı henüz kesin olarak bulunmuş olmasa da hepsinin ortak noktası ağaçta yaşam üzerine kuruludur.

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.
Kaynak
1 Yorum
  1. ozturkmuhammeet

    Tabi ya.Üç Boyutlu filmlerin mantığını zaten biliyordum ama hiç bu açıdan bakmamıştım.Yani gözlerin aynı açıyı görmesi ve bu iki gözün gördüğü ayrı iki resmi beynimizin birleştirmesi sonucu üç boyutlu görüyoruz.Biz üç boyutlu görürken zorlanmıyoruz çünkü gözlerimiz birbirine yakın olduğu için gözlerin gördüğü açı da aşağı yukarı aynı yerleri kapsıyor.Ama gözleri kafanın kenarında olan hayvanlar daha panoramik görüyor fakat gözlerinin gördüğü açılar birbiriyle pek uyuşmadığı için (bizdekinin aksine onlarda görüntülerin küçük bir kısmı uyuşuyor) üç boyutlu görmeleri daha zor.Belki de etrafımızdaki evren tamamen iki boyutlu.Sadece biz iki gözümüzle gördüğümüz ve beynimiz bunları birleştirdiğinde bize üç boyutlu bir resim verdiğinden dolayı böyle görüyoruz.O zaman tek gözlü insanlar iki boyutlu olarak görürlerdi.Onların da üç boyutlu görmelerinin nedeni ne olabilir ? Yani her şey beynimizde mi bitiyor ? Beynimiz nasıl tek bir görüntüde bile derinlik özelliğini sağlayabiliyor ? Bu durumda beynimizin sadece tabir-i caizse kafadan atarak bize görüntü verdiğini söyleyebilir miyiz ? Ya da bizi kandırdığını ? Çünkü üç boyutlu görmenin mantığı aynı cisme iki farklı açıdan bakılmış olan resimlerin birleştirilmesi değil mi ?

Yorum Yap