Kararlarımızı Nasıl Veriyoruz?

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

Şöyle bir düşünün, hayatınızda en büyük kararı nasıl verdiniz ya da şu an bu yazıyı okuma kararını nasıl aldınız?

Günlük hayatımızda, basitten karmaşığa her hareketimizde bir karar vermemiz gerekiyor. Ne yemek yiyeceğimize, ne giyeceğimize, hangi yoldan gideceğimize, hatta biraz daha ciddi olarak, hangi işi seçeceğimize veya kiminle evleneceğimize dair hep bir tercih yapmak durumundayız. Çoğu zaman da bir ikilem yaşıyoruz. Bu durumda da bize en çok yarar sağlayan seçim hangisi ise ona yöneliyoruz. Aslında, vermemiz gereken ciddi kararlar hariç, bunların çoğunu düşünmeden yapıyor gibi görünüyoruz. Oysa beynimiz bunun için motor işlevler, duyular, algı, hafıza, geçmiş deneyimler gibi birçok işlevi bir arada kullanıyor.

Peki, ya değişkenler çoğaldığında nasıl bir yol izliyoruz?

Beynimiz bir anda 4 bitten fazla bilgiyi işleyemiyor. Bu durumda ise bilinçaltımız devreye giriyor. Çünkü bilinçaltımız daha fazla bilgiyle başa çıkabiliyor. Ayrıca sezgilerimiz ve duygularımızla birlikte bilinçaltımız, neye odaklanmamız gerektiği ve neyin daha önemli olduğu hakkında bize yardımcı oluyor. Değişkenler ve seçenekler çoğaldığında ve içinden çıkamadığımız durumlarda ise doğru karar verme kapasitemiz bir miktar azalıyor.

Karar verirken beynimizin en çok hangi bölgesi çalışıyor?

Yapılan araştırmalarda karar verme sürecinde prefrontal korteksin (seçim yapabilme kabiliyeti, sosyal davranışların düzenlenmesi, yapılacak olan eylemin zamansal düzenlemesini yapan bölge) etkin olduğu ve ön plana çıktığı gözlenmiş. Bunun dışında hipokampus (eski tecrübelerin saklandığı bölge) ve limbik sistem ( korku,üzüntü, heyecan, sevinç gibi duyguların kontrol edildiği sistem) de karar verme mekanizmalarımız arasında.

Peki, zor durumlarda doğru kararlar vermek için ne yapmalıyız?

İçinde bulunduğumuz fiziksel, zihinsel ve duygusal durumlar da vereceğimiz kararları etkiliyor. Alexander Fedorikhin, yaptığı bir deneyde, bir grup kişiden aklında 7 basamaklı bir sayı tutmasını, diğer bir gruptaki kişilerden ise 1 basamaklı bir sayı tutmasını istiyor. Hemen sonrasında katılımcılara çikolatalı pasta ve meyve salatasından birini seçmeleri söyleniyor. Aklında 1 basamaklı sayı tutan kişiler meyve salatasını daha çok tercih ederken 7 basamaklı sayı tutan kişiler daha çok çikolatalı pastayı tercih ediyorlar. Özetle, yoğun fiziksel aktivite beyin gücümüzü azaltıyor ve insanlar pastaya hayır diyemiyorlar. Çünkü ağır zihinsel aktivite, sürekli karar verme sürecinde olma, ‘’karar yorgunluğu’’ denilen bir duruma sebep oluyor. Aslında hakimler bunu sürekli olarak yaşıyorlar.

Seçenekler içinde boğulduğumuzda, işin içinden çıkamadığımız durumlarda içimizdeki sesi dinlememiz, kısa bir es vermemiz, derin bir nefes almamızda çok büyük fayda var. Ayrıca konunun üzerinde bir süre düşünmek ve iyi bir uyku da doğru karar vermemiz için yapacağımız önemli şeyler arasında. Çünkü beyin uyku içinde daha sağlıklı ve daha uzun düşünme fırsatı buluyor.

Detaylı bilgi için:

http://www.goekelma.com/noron-beyin-insan/beyin-9.shtml

Bilim ve Teknik Dergisi, Ocak 2012, 32-37, Zeynep Ünalan, Nasıl Karar Veriyoruz?

Hazırlayan: [n]teresan Şeyler üyesi Hemşire Tuğçenur Köse

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.

Yorum Yap