Teste Hazır Mısınız?

Sizinle mini bir test yapalım. Ne dersiniz? Leonard Mlodinov’un Subliminal adlı kitabında yer alan bu test şöyle:

“Lütfen aşağıdaki sözcük listesine bütün dikkatinizi vererek okuyun:

Şekerleme, ekşi, şeker, acı, güzel, tat, diş, hoş, bal, soda, çikolata, kalp, kek, yemek, turta.

Eğer ilk birkaç sözcüğü dikkatle okudunuz ve sonra geri kalanını sabrınız olmadığı için es geçtiyseniz lütfen yeniden düşünün. Bu önemli. Lütfen listeyi dikkatle okuyun. Yarım dakika kadar inceleyin. Şimdi listeyi göremeyeceğiniz şekilde üzerini kapatın ve aşağıdaki paragrafı okurken kapalı tutun.

Egzersizin can alıcı noktasını size egzersizi açıkladıktan sonra vereceğim. Yapmanız gereken gayet basit: Şu üç sözcükten hangisi yukarıdaki listede vardı? Tat, nokta, tatlı. Cevabınızın tek bir sözcük olması gerekmez. Belki de hepsi listede vardı. Yahut hiçbiri yoktu. Sözcüğü listede gördüğünüzü gözünüzün önüne getirebiliyor musunuz? Şimdi önceki paragraftaki listeyi açın ve bakın bakalım ne kadar başarılısınız?

İnsanların büyük çoğunluğu ‘nokta’ sözcüğünün listede olmadığını kendilerinden emin bir şekilde hatırlar. Yine büyük çoğunluk ‘tat’ sözcüğünün listede olduğunu hatırlar. Egzersizin can alıcı noktası diğer sözcükle ilgilidir: ‘tatlı’. Eğer bu sözcüğü gördüğünüzü hatırladıysanız bu durum hatırladıklarınızın gördüğünüz gerçek listeye değil, o listenin ana fikrine dayalı olduğunu gösterir: Tatlı sözcüğü listede yoktu ama listedeki sözcüklerin çoğunluğu anlam olarak tatlılık kavramıyla ilişkiliydi. Hafıza konusunu araştıran bilim insanı Daniel Schacter bu türden testlerde çok sayıda izleyicinin tatlı sözcüğünün listede yer aldığında ısrar ettiklerini yazmıştır.

Bizim hatırlama işlemimizin bilgisayarların resim depolama biçimlerine benzer olduğu söylenebilir. Aradaki fark, anılarımız ilave bir karmaşıklığa sahiptir ve depoladığımız veriler zaman içinde değişime uğrar.”

Kaynak: Subliminal – Bilinçdışımız Davranışlarınızı Nasıl Yönetir? – Leonard Mlodinov

Yorum Yap