Ünlülere Neden Hayran Oluruz?

Neden insanlar ünlülere hayranlık duyarlar? Halbuki onlar da bizim gibi insan. Acaba bu IQ seviyesinin düşük olmasıyla alakalı bir durum mu yoksa altta yatan başka sebepler mi var?

Bu konuya dair iki teori dikkat çekiyor:

1. Bilgiye olan ihtiyaç

Ünlü insanları takip etmenin evrimsel süreçte bize avantaj sağlayan bir işlevi vardır. Evet, size ilginç gelebilir ancak “tepedeki” insanları tanıma ve bilme isteğimizin sebebi, “bilgiye” olan ihtiyacımızdır. Popüler olanlar, zirvede veya tepede olan kişiler “karar veren” ve “harekete geçen” kişilerdir. Yüksek statüde yer alan bu kişiler aynı zamanda en iyi şeyleri yerler ve en iyi eşleri seçerler. Bu yüzden bize genlerini aktaran eski insanlar, kendi kabilelerinin başındakileri nasıl tanıyacaklarını biliyorlardı. Çünkü bu bilgiyi kendi avantajları için kullanmak durumundaydılar. Baştakilerle rekabete girmek için onları iyi tanımanız gerekiyordu. Alfa (lider) kişinin hassas yanlarını ve zafiyetlerini bilmek, meydan okuma sırasında elbette avantaj sağlayacaktır. Bu durumda, bilgi güçtür diyebiliriz.

Örneğin, aslanlara bakalım. Alfa bireyi diğer rakiplerini yenebildiği sürece başta kalmaya devam eder. Bunu yapamadığı an, liderlikten çıkar ya da sürgün edilir.

2. Model olma

Bir diğer teori ise arketiplerle alakalı, yani ünlü insanların bizim için model olmaları söz konusu. Çoğu insanın kendi iç dünyasında popülerleştirdiği bazı arketipler vardır ve farklı arketipler hayatın farklı zamanlarında daha çok öne çıkar. Bu anlarda arketip bizim için somut bir varlık olmaktan çıkabiliyor, bir “ideal”e dönüşüyor ve bir çeşit “Tanrımsı” özellik kazanıyor. Bizi heyecanlandırıyor, aydınlatıyorlar ya da tam tersine onlardan nefret ediyoruz. Bu durum kişiden kişiye değişebiliyor. Ne olursa olsun, verdiğimiz tepkiler “aşırı” oluyor.

Maymunlar üzerinde bir araştırma

MakakEvrimsel teoriye delil niteliğinde bir araştırmadan söz edelim. Dr. Michael Platt, kendisi Duke Üniversitesi’nde bir nörobiyolog. Yaptıkları bir deneyde 12 tane yetişkin erkek makak (rhesus) maymunlarını kullanıp ünlülere duyulan hayranlığı araştırmaya çalıştı.

Platt, deneyinde susamış maymunlara iki seçenek sundu: en sevdikleri içecek (vişne suyu) ve bir bilgisayar ekranında sürüde baskın olan (popüler) maymunun resmi. Susamalarına rağmen maymunlar resimlere bakmayı tercih etti.

“Bir maymun için popülerlik statü anlamına mı geliyor?” dedi Platt.

Statüsü olan maymunların, diğerlerinin sahip olmak istediği yiyecekleri, gücü ve cinsel çekiciliği vardır. Düşünün, susuzluk durumunda dahi maymunların dikkatini “popülerlik” çekiyor ve susama ihtiyacından daha baskın bir isteğe dönüşüyor.

Ve ilginç bir şekilde, “popüler” maymunlar bile “popüler” olan diğer maymunlara ilgi duyuyorlar.

 

Not: Öne çıkarılmış görselde The Beatles hayranlarını görüyorsunuz.

Kaynak

Yorum Yap