Zekanın Zararlısı

[n]Beyin > Sağlık, Sinirbilim, Yazılar 19 Nisan 2016
5.386

Will Smith’in başrolünü oynadığı Concussion adlı filmi izlediniz mi? Amerikan futbolcularında gözlenen ve daha önce kimsenin keşfedemediği kafa darbelerine bağlı “kronik travmatik ensefalopati” adlı hastalığı tanımlayan Dr. Bennet Omalu’nun hikayesini anlatan filmi izlemeden önce Dr. Omalu ile tanışma fırsatı yakaladım.

Miami’de düzenlenen Dünya Beyin Haritalama ve Tedavileri Derneği’nin (Society for Brain Mapping and Therapeutics – SBMT) yıllık toplantısına Üsküdar Üniversitesi’nden 15 kadar akademisyenle birlikte katıldık. Toplantı, birçok ülkeden gelen sinirbilimcilerin ağırlandığı, üç günlük oldukça kapsamlı bir etkinlikti. Etkinliğin ikinci günü programda yer alan konuşmacılardan biri de Dr. Omalu’ydu.

Omalu gerçekten ilginç bir adam. Enerjisi ortalığı meşale gibi aydınlatan biri. Güler yüzü ve geniş oktav aralıklı, heyecanlı konuşmasıyla hemen dikkati çekiyor. Konuşmasında kullandığı ses tonu da dikkatinizin dağılmasına asla izin vermiyor. Bunlar elbette ki Omalu’nun kişisel özellikleri. Fakat o konuşmasında oldukça önemli bir bölüm vardı ki daha dinlerken döndüğümde buradan paylaşmaya karar verdim.

Kimsenin göremediğini görmek

Concussion filminde de detaylarını izleyebileceğiniz gibi, Dr. Omalu Nijerya’da Tıp Fakültesini bitirdikten sonra oradaki şartların da zorlamasıyla ABD’ye gelen bir doktor. ABD’ye ilk geldiğinde Seattle’da epidemiyoloji alanında ihtisas yaptıktan sonra, New York’ta anatomik ve klinik patoloji uzmanlığı yapmış. Ardından adli patoloji alanına atlayan Omalu, Pittsburg’ta nöropatoloji, yani sinir sistemi hasarları ve hastalıkları ile ilgilenmeye başlamış. Bunların arasına yerleştirdiği işletme yüksek lisansı ise cabası.

Bütün bunlara rağmen kendisini ABD sınırları içindeki en yetkin yahut en zeki doktor olarak ifade etmiyor. Patoloji bölümünde şüpheli ölümlere yaptığı otopsiler sırasında, eski bir Amerikan futbolcusunun sıradışı öyküsü dikkatini çekiyor ve Concussion filmine konu olan keşfine giden yol da böylece açılıyor. Omalu, Amerikan kültürü ve özellikle de futbolu hakkında pek fazla şey bilmeyen, tam anlamıyla işkolik bir doktor olduğundan, otopsi yaptığı futbol oyuncusunun beyninde gözlemlediği sıradışı hasar bulgularına önce bir anlam veremiyor. Fakat sonra Amerikan futbolu denen sporun ne kadar şiddetli çarpışmalar içerdiğini ve ciddi travma potansiyeli taşıdığını görünce, aklında beliren uzun süreli (kronik) travmaya bağlı beyin hasarı mevzusunun üzerine gitmeye karar veriyor. Zamanla, benzer başka vakalardan da elde ettiği verileri birleştirerek tıp literatürüne “kronik travmatik ensefalopati” terimini kazandıran bir yayın yapıyor (ensafalopati, “beyin hasarı” anlamına gelen Latince bir terim).

Öykü buraya kadar güzel, fakat Omalu’nun başı bundan sonra ciddi anlamda belaya giriyor.

[n]Beyin Üyeleri Ne Diyor?

Yazıya 2 yorum yapılmış.

Aslan Aslanoğlu 20 Nisan 2016

Filmi izledim çok güzeldi özellikle beyin merakı olanlar için… Sinan hocam bide sanırım ülkemizde uyum zekası baya bir var gibi yazınızı okurken aklıma hep bu geldi …

Dağlı Dağlılar 21 Mayıs 2016

Yazınızı okuduğumda uzun zamandır iş çevremde savunduğum bir düşünceme bilimsel bir dayanak buldum. :) kendi adıma teşekkür ediyorum
Yaklaşık 24 senelik iş hayatımda fark ettiğim insanların kendi sektörü dışındaki işler ile ilgili o sektörün içinde yaşadığı problemlere. tıkanıklıklara alakasız denilebilecek farklı meslek guruplarından insanların çok daha kısa sürelerde ve kalıcı çözümler getirebilmesi.
Sanıyorum ilk defa duyduğum uyum zekası kavramı bu durumu da kapsıyor..

Site yorumları geçici olarak kapalıdır.

Facebook Yorumları